Paniek in de Polder. Polytiek in tijden van populisme

Paniek in de Polder. Polytiek in tijden van populisme

Jos de Mul. Paniek in de Polder. Polytiek in tijden van populisme. Rotterdam: Lemniscaat, februari 2017. Uitgebreide en geactualiseerde editie met twee extra hoofdstukken en…

More...
Kunstmatig van nature. Onderweg naar Homo sapiens 3.0

Kunstmatig van nature. Onderweg naar Homo sapiens 3.0

Jos de Mul, Kunstmatig van nature. Onderweg naar Homo sapiens 3.0. Essay Maand van de Filosofie. Rotterdam: Lemiscaat, 2014.1ste druk: 2014; 2de druk: 2016.  In…

More...
Destiny Domesticated. The Rebirth of Tragedy Out of the Spirit of Technology

Destiny Domesticated. The Rebirth of Tragedy Out of the Spirit of Technology

Jos de Mul. Destiny Domesticated. The Rebirth of Tragedy Out of the Spirit of Technology. State University of New York (SUNY) Press, 2014.  Destiny Domesticated investigates…

More...
Wittgenstein 2.0: Philosophical reading and writing after the mediatic turn

Wittgenstein 2.0: Philosophical reading and writing after the mediatic turn

Jos de Mul. Wittgenstein 2.0: Philosophical reading and writing after the mediatic turn. In: A. Pichler & H. Hrachovec (eds.) Wittgenstein and the Philosophy of Information. Proceedings…

More...
The sovereign debt crisis or Sophie’s choice. On European tragedies, guilt and responsibility

The sovereign debt crisis or Sophie’s choice. On European tragedies, guilt and responsibility

Liesbeth Noordegraaf-Eelens and Jos de Mul, The sovereign debt crisis or Sophie’s choice. On European tragedies, guilt and responsibility. Heinrich Böll Stiftung. European Union. December…

More...
Horizons of Hermeneutics

Horizons of Hermeneutics

Jos de Mul. Horizons of Hermeneutics: Intercultural Hermeneutics in a Globalizing World.  Frontiers of Philosophy in China. Vol. 6, No. 4 (2011), 628-655. DOI: 10.1007/s11466-011-0159-x (DOI) 10.1007/s11466-011-0159-x…

More...
《主权债务危机还是苏菲的抉择:论欧洲的悲剧、罪恶与责任》

《主权债务危机还是苏菲的抉择:论欧洲的悲剧、罪恶与责任》

约斯·德·穆尔 (Jos de Mul),里斯贝思·努尔德格拉芙 (Liesbeth Noordegraaf-Eelens):《主权债务危机还是苏菲的抉择:论欧洲的悲剧、罪恶与责任》(The sovereign debt crisis or Sophie’s choice. On European tragedies, guilt and responsibility),《社会科学战线》2012年第4期(Social Science Front no.4 2012),《新华文摘》2012年第13期全文转载(Xinhua Digest ,no13 2012).

More...
The Work of Art in the Age of Digital Recombination

The Work of Art in the Age of Digital Recombination

Jos de Mul. The work of art in the age of digital recombination. In J. Raessens, M. Schäfer, M. v. d. Boomen, Lehmann and S. A.-S.…

More...
PedoBot® is niet boos, maar wel verdrietig (en soms opgewonden)

PedoBot® is niet boos, maar wel verdrietig (en soms opgewonden)

Jos de Mul. PedoBot® is niet boos, maar wel verdrietig (en soms opgewonden). Over intelligente robots, emoties en sociale interactie. In J.B. de Jong (red.),…

More...
The game of life. Narrative and ludic identity formation in computer games

The game of life. Narrative and ludic identity formation in computer games

Jos de Mul. The game of life. Narrative and ludic identity formation in computer games. In: J. Goldstein and J. Raessens,Handbook of Computer Games Studies. Cambridge MA…

More...
Possible printings.  On 3D printing, database ontology and open (meta)design

Possible printings. On 3D printing, database ontology and open (meta)design

Jos de Mul. Possible printings. On 3D printing, database ontology and open (meta)design. In: B. van den Berg, S. van der Hof & E. Kosta…

More...
Possible printings.  On 3D printing, database ontology and open (meta)design

Possible printings. On 3D printing, database ontology and open (meta)design

Jos de Mul. Possible printings. On 3D printing, database ontology and open (meta)design. In: B. van den Berg, S. van der Hof & E. Kosta…

More...
Frontpage Slideshow | Copyright © 2006-2011 JoomlaWorks Ltd.

Boeken: beschrijving en recensies

Menu van de dag
maandag, 07 april 2014 06:47

Die robot gaat ons krenken

Jos de Mul, Die robot gaat ons krenken. Trouw, 5 april 2014, Letter en Geest, 4-8.

Dit artikel is is het derde en laatste in een serie over filosofie en techniek (zie ook Letter&Geest 25/1 en 1/3). Deze week verscheen Jos de Muls Essay voor de Maand van de Filosofie: Kunstmatig van nature. Onderweg naar Homo sapiens 3.0.

Schoorvoetend maakt de androïde robot zijn entree in de publieke en private ruimte, waar hij mee gaat doen aan het menselijk verkeer. Vooralsnog gebeurt dat vooral in landen als Japan, waar zulke robots die op mensen lijken worden ingezet voor zorgfuncties of als gidsen op drukke trein- en metrostations. Ook in de vermaaksindustrie draaien ze mee. Zoek Miim op YouTube en zie haar zingen met een 'meidengroep', dansen op een expositie en als mannequin bruidsmode showen.

De uiterlijke gelijkenis met mensen is opmerkelijk. Toch zul je ze door hun houterige gedag en beperkte handelingsrepertoire niet snel voor een echt mens verslijten. Maar door de snelle ontwikkelingen in de robotica roepen ze wel talloze vragen op. Krijgen robots ooit bewustzijn en emoties? En een vrije wil? Hoe kom je erachter of je met een bewuste robot van doen heb of slechts met gesimuleerde emoties en wilsbesluiten? Is vriendschap met een robot mogelijk? En seks ermee hebben, is dat verwerpelijk? Gaan robots ons overvleugelen, vernietigen zelfs? En waarin verschillen wij eigenlijk van robots?

zondag, 06 april 2014 18:57

'We gaan nieuwe zintuigen creëren'

Jos de Mul, 'We gaan nieuwe zintuigen creëren'. Interview met Jeroen Hopster. Filosofie Magazine. April 2014, 20-25.

De intelligentie van de mens heeft zijn eindpunt nog niet bereikt, meent filosoof Jos de Mul. ‘Het koppelen van verschillende breinen, daarin zit de toekomst.’

Hoe ziet ‘collectieve intelligentie’ eruit? De stad Rotterdam, bezien vanaf de vijfde verdieping van de Erasmus Universiteit, lijkt een goede kandidaat. Een vergezicht van hoge kantoorgebouwen, verbonden door een complex verkeersnetwerk. Dat uitzicht is het decor van de werkkamer van Jos de Mul, hoogleraar wijsgerige antropologie. De Mul schreef Kunstmatig van Nature, het essay voor de Maand van de Filosofie. Die titel is ontleend aan het werk van Helmuth Plessner (1892-1985). Volgens de Duitse filosoof Plessner is de mens een cyborg: technologische en culturele supplementen zijn onlosmakelijk verbonden met de condition humaine. In zijn essay bouwt de Mul op die these voort. Van de prehistorische mens tot Homo sapiens 3.0, het menselijke evolutieproces kenmerkt zich door een toenemende gang naar kunstmatigheid. ‘Wij leven in een technotoop’ zegt de Mul, terwijl hij zijn tablet in het stopcontact steekt en een waterkoker leegschenkt in een glazen theepot. ‘Op allerlei manieren is ons leven technologisch bemiddeld. De auto waar we in rijden, de trein die we nemen. E-mails, internet, we kunnen niet meer zonder.’

Gepubliceerd in: Interviews / geschreven pers
约•德•穆尔:《论(生物)技术崇高》,雷礼锡译, 载范明华、黄有柱主编:《美学与艺术研究》第5辑,武汉:武汉大学出版社,2014年,第175~185页。

Jos de Mul, "Lun (Sheng Wu) Ji Shu Chong Gao" (The (Bio)technological Sublime), trans. by Lei Li-xi, in Research of Aesthetics and Art (Mei Xue Yu Yi Shu Yan Jiu), Vol. 5, edited by Fan Ming-hua & Huang You-zhu, Wuhan: Wuhan University Press, 2014, 175-185. 

 

论(生物)技术崇高 [荷]约·德·穆尔 著 雷礼锡 译

如果说崇高概念以前习惯用于表明人类主体感到努力代表自然所体现的不足,那么后现代境遇——其中自然本身已被淡忘——业已产生一种崇高感,人类发现自身与自己的造物相对立 戴尔·查普曼 引言

自从18世纪中叶美学作为哲学的一门特殊学科出现[],其历史就体现了两个明显趋向,体现了(后)现代艺术与文化作为一个整体的独特发展。一种趋向是,美学的发展表现为审美范畴的显著分化和增加。早期的美学主要集中在美的范畴,19世纪初至今宽泛的新的审美概念已经出现,如崇高、讽刺、滑稽、荒诞、平庸。毫无疑问,这一发展反映了现代艺术自身的发展,它不停地扩大审美经验和表达的领域。美的艺术成了“永不再美的艺术”。

Gepubliceerd in: Boekbijdragen
Jos de Mul, "Zwermintelligentie overvleugelt individueel vernuft". Interview met Joris Delporte. Tertio, Christelijk opinieweekblad. 2 april 2014, 4.

"Technologische evolutie blijkt als een mammoettanker in volle vaart. Een stilstand maken lukt niet, de koers bijsturen wel." Filosoof Jos de Mul analyseert (bio)technologische opstapjes naar "homo sapiens 3.0" "Biotechnologie en neurowetenschappen evolueren zo snel dat de mensheid voor een volgende fase in zowel cognitie als globale evolutie staat", meent Nederlands hoogleraar Jos de Mul. "Wie we morgen zijn, ligt meer dan ooit open."

Joris Delporte  ̶  "Onze cognitie staat aan de vooravond van een volgende ontwikkelingsfase", stelt Jos de Mul. Deze hoogleraar wijsgerige antropologie (Erasmus Universiteit Rotterdam) schetst zaterdag tijdens het Feest van de Filosofie in Leuven onder meer zijn visie op "globale intelligentie". "Deze kunstmatige vorm van kennis overstijgt het denkvermogen waarover individuen beschikken. De som van al het individuele vernuft blijkt immers groter dan de constituerende  delen. Dit soort "zwermintelligentie" is een emergent verschijnsel dat zich laat vergelijken met het vernuft van een zwerm mieren. Apart zijn die diertjes niet zo bijzonder, maar als kolonie vertonen ze behoorlijk ingenieuze gedragingen."

Gepubliceerd in: Interviews / geschreven pers
maandag, 31 maart 2014 10:52

‘De mens was altijd al een cyborg’

Jos de Mul, 'De mens was altijd al een cyborg'. Interview met Barbara Debusschere. De Morgen, Bijlage Zeno, 29 maart 2014, 6-7.

Wist u dat er al begrafenissen zijn geweest van gezelschapsrobots, en dat daarbij is gewéénd? Qua mensmachines en andere bizarre technische ontwikkelingen hebben we het laatste nog lang niet gezien, aldus Jos de Mul, hoogleraar wijsgerige antropologie. 'Het zijn logische gevolgen van onze evolutie. Wij zijn van nature kunstmatig.'

'PedoBots' die pedofielen in het oog houden en zo nodig de politie verwittigen. Nanobots die zich een weg banen door onze aderen om schade te herstellen. Intelligente gebouwen die ons als een interactieve huid omhullen. Planten waarin het chlorophyl is vervangen door siliconen die veel beter zonlicht omzetten, zodat de voedselproductie kan vertienvoudigen. Dankzij genetische manipulatie alleen nog intelligent nageslacht krijgen, zonder erfelijke ziekten. En permanent digitaal met elkaar in verbinding staan, zodat we als een superintelligent globaal brein kunnen functioneren.

Sciencefiction? Niet volgens Jos de Mul, hoogleraar wijsgerige antropologie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. 

Gepubliceerd in: Interviews / geschreven pers
Jos de Mul, Kunstmatig van nature: het zwermgeest scenario. Openingslezing Dag van de filosofiie. Tilburg: Theater De NWE Vorst. 12 april, 2014.

De koppeling van het menselijke brein aan de machine is in volle gang. Disciplines als de informatica, de neurowetenschappen en de biotechnologie zijn begonnen het leven op aarde op een fundamentele wijze te veranderen. Wat betekenen deze technologische ontwikkelingen voor ons zelfbegrip? En zullen zij ook leiden tot een transformatie van de menselijke levensvorm? Deze lezing richt zich op de ontwikkeling van collectieve intelligentie door de koppeling van individuele geesten met behulp van computernetwerken en neurale interfaces. Moeten we deze ontwikkeling beschouwen als een onvermijdelijke stap in de evolutie van de mens of is het beter om juist uit alle macht te proberen de creatie van een dergelijke trans- of posthumane ‘zwermgeest’ te stoppen?

Jos de Mul (°1956) is hoogleraar Filosofie van Mens en Cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij publiceert regelmatig essays in Trouw, NRC Handelsblad en De Volkskrant. Tot zijn bekendste boeken behoren Cyberspace Odyssee (winnaar Socrates Wisselbeker 2003), De domesticatie van het noodlot (shortlist Socrates Wisselbeker 2007) en Paniek in de polder (2011). Zijn werk is in vele talen vertaald. Zie voor een uitvoeriger CV, publicatielijst en online publicaties: www.demul.nl.

Maand van de Filosofie - Essay

Jos de Mul is de auteur van het essay van de Maand van de Filosofie. In Kunstmatig van nature. Onderweg naar Homo Sapiens 3.0  neemt De Mul een aantal actuele ‘kunstmatigheden’ onder de loep. Wat zijn de gevolgen ervan voor ons dagelijks leven en zelfbegrip? Hij zet de boel op scherp en stelt de prangende vraag: worden wij de eerste soort op aarde die zijn eigen evolutionaire opvolger gaat scheppen. 

TijdRuimte
vanaf 12:00 Inloop publiek
12:45 - 13:00 Officiële opening door Gerdi Verbeet (Rathenau Instituut) Grote Zaal
13:00 - 13:45 Openingslezing: 'Kunstmatig van nature: het alien scenario' (over het essay van de Maand van de Filosofie) door Jos de Mul Grote Zaal
14:00 - 14:30 Lezing 'Intieme technologie: de slag om ons lichaam en gedrag' door Rinie van Est (Rathenau Instituut) Grote Zaal
14:35 - 15:05 Gesprek van Harm Oving (NTR) met Rinie van Est en Daphne Horn: 'Intieme technologie, deel 1: de slag om ons lichaam en gedrag' Grote Zaal
15:05 - 15:30 Gesprek van Harm Oving met Jos de Mul en Bert Pot: 'Intieme technologie, deel 2: van wetenschap naar praktijk'

Grote
Zaal

Dag van de Filosofie - Zie ook het gehele programma.
Theater De NWE Vorst Willem-II straat 49, 5038BD Tilburg 

Gepubliceerd in: Lezingen
Interview met Mark Brouwers over Kunstmatig van Nature. Onderweg naar Homo sapiens 3.0. Opium op 4, 1 april 2014, 22.30-23.30 uur,

Hoofdgast: Jos de Mul. pril is de Maand van de Filosofie Mens en techniek staan dit jaar centraal. Het is alleen de vraag of de grens tussen die twee nog wel zo scherp getrokken kan worden; de mens wordt steeds meer machine en machines worden steeds menselijker. Jos de Mul is filosoof en schrijver van het essay voor de maand van de filosofie Kunstmatig van nature. Onderweg naar Homo sapiens 3.0. Hij is hoogleraar wijsgerige antropologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en publiceert regelmatig essays in Trouw, NRC Handelsblad en de Volkskrant. In Kunstmatig van nature neemt De Mul een aantal actuele ‘kunstmatigheden’ onder de loep. Wat zijn de gevolgen ervan voor ons dagelijks leven en zelfbegrip? Hij zet de boel op scherp en stelt de prangende vraag: worden wij de eerste soort op aarde die zijn eigen evolutionaire opvolger gaat scheppen.

Beluister uitzending

Gepubliceerd in: Interviews / radio
Jos de Mul, Presentatie Kunstmatig van nature tijdens de Opening Maand van de Filosofie. Rotterdam: Arminius, 4 april 2014.

Voormalig Denker des Vaderlands Hans Achterhuis zal de Maand van de Filosofie 2014 officieel inluiden. Vervolgens wordt het eerste exemplaar van het essay van de Maand ten doop gehouden: Kunstmatig van nature: Onderweg naar Homo sapiens 3.0. In dit essay bespreekt prof. Jos de Mul recente ontwikkelingen in de neurowetenschappen, genetica en robotica

Als een ‘speculatief antropoloog’ schetst De Mul onze toekomst. We leven straks mogelijk in een wereld vol androïde robots, waarin onze hersenen continu gekoppeld zijn aan computers en het ‘bouwplan’ van het leven, ons DNA, aan de hand van de nieuwste wetenschappelijke inzichten is herontworpen. De Homo sapiens 3.0 wordt gemaakt in onze laboratoria en universiteiten. Maar eh, willen we dat eigenlijk wel en wie stuurt dit veranderingsproces eigenlijk aan? Jos de Mul gaat over deze vragen in gesprek met Jan Staman, directeur van het Rathenau Instituut. Presentatie en gespreksleiding: Leo van de Wetering en Erno Eskens. Met muziek van Ronald van Hoorn en Edwin Kandau.

vrijdag 4 april 2014, 16.00 – 17.30,
entree € 5 | Studenten en Rotterdampas € 2,50

De Opening Maand van de Filosofie wordt georganiseerd door Stichting Maand van de Filosofie i.s.m. Arminius

Gepubliceerd in: Lezingen

Jos de Mul, Kunstmatig van nature. Kritisch gesprek met Hans Harbers. Groningen: Nacht van de filosofie, 3 april 2014.

Op donderdag 3 april vindt in het Groninger Forum (locatie Hereplein) voor de derde keer de Groningse Nacht van de Filosofie plaats. De organisatie stelde weer een overvol en gevarieerd meerkeuze-programma samen met zowel landelijk bekende wijsgeren als welsprekende vakfilosofen. In de grote zaal geven onder meer Désanne van Brederode, Joke Hermsen en Jos de Mul acte de présence. Er zijn voordrachten over het landelijke thema (techniekfilosofie), waarover bijvoorbeeld Peter Kroes en Maarten Meester spreken. In een reeks voordrachten ‘Mijn lievelingsdenker en ik’ lichten wijsgeren als Maarten Doorman en Henk Procee toe waarom juist Schopenhauer of Kant hun favoriete wijsgeer is. In een belendende zaal geven sprekers het publiek een kijkje in de gereedschapskist van de filosofie met voordrachten over gedachtenexperimenten en filosofische puzzels.

Later op de avond filosofeert Catarina Dutilh Novaes hardop over het vrouwelijk orgasme, brengt Ronald Hünneman stand-up philosophy, stelt Frans Jacobs vragen over langdurige liefde en probeert Menno de Bree zijn publiek over het eigen seksleven te laten nadenken. Intieme filosofische ontmoetingen zijn mogelijk in de woonwagen op de stoep en voor het eerst is er een sofomaat: een volautomatische denker die filosofische vragen van het publiek beantwoordt. Meindert Talma brengt tot slot wijsgerige muziek.

De Groningse Nacht van de Filosofie wordt georganiseerd door het Groninger Forum, de faculteit Wijsbegeerte (RUG) enStudium Generale Groningen.

Kunstmatig van nature. Kritisch gesprek met Hans Harbers: Grote zaal, 20.00-20.45 uur.

Ook zijn er uitgebreidere beschrijvingen van alle onderdelen.

Gepubliceerd in: Lezingen
Jos de Mul, De zwermgeest. Een filosofische reflectie op neurotechnologie. Feest van de filosofie. Leuven: STUK, 5 april 2014.

De koppeling van het menselijke brein aan de machine is in volle gang. Disciplines als de informatica, de neurowetenschappen en de biotechnologie zijn begonnen het leven op aarde op een fundamentele wijze te veranderen. Wat betekenen deze technologische ontwikkelingen voor ons zelfbegrip? En zullen zij ook leiden tot een transformatie van de menselijke levensvorm? Deze lezing richt zich op de ontwikkeling van collectieve intelligentie door de koppeling van individuele geesten met behulp van computernetwerken en neurale interfaces. Moeten we deze ontwikkeling beschouwen als een onvermijdelijke stap in de evolutie van de mens of is het beter om juist uit alle macht te proberen de creatie van een dergelijke trans- of posthumane ‘zwermgeest’ te stoppen?

Jos de Mul (°1956) is hoogleraar Filosofie van Mens en Cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij publiceert regelmatig essays in Trouw, NRC Handelsblad en De Volkskrant. Tot zijn bekendste boeken behoren Cyberspace Odyssee (winnaar Socrates Wisselbeker 2003), De domesticatie van het noodlot (shortlist Socrates Wisselbeker 2007) en Paniek in de polder (2011). Zijn werk is in vele talen vertaald. Zie voor een uitvoeriger CV, publicatielijst en online publicaties: www.demul.nl.

Maand van de Filosofie - Essay

Jos de Mul is de auteur van het essay van de Maand van de Filosofie. In Kunstmatig van nature. Onderweg naar Homo Sapiens 3.0  neemt De Mul een aantal actuele ‘kunstmatigheden’ onder de loep. Wat zijn de gevolgen ervan voor ons dagelijks leven en zelfbegrip? Hij zet de boel op scherp en stelt de prangende vraag: worden wij de eerste soort op aarde die zijn eigen evolutionaire opvolger gaat scheppen. 

Soetezaal, 16 uur.

Overig programma

Gepubliceerd in: Lezingen