Jos de Mul, Op weg naar het beloofde land! Pim Fortuyn en het politieke messianisme. 10de Rotterdamlezing. Rotterdam, 2 mei 2012.

Mevrouw de loco-burgemeester, meneer de rector, geachte aanwezigen,

Op zondag 6 mei a.s. herdenken wij dat Pim Fortuyn tien jaar geleden op brute wijze door milieuactivist Volkert van der Graaf werd vermoord, een voor Nederlandse begrippen ongehoorde daad van politiek geweld. Vriend en vijand zijn het er over eens dat de ‘Fortuyn-revolte’ de Nederlandse politiek diepgaand, en wellicht blijvend, heeft beïnvloed. Over de vraag wat die invloed precies is geweest en hoe we die dienen te waarderen, lopen de meningen echter sterk uiteen. Is het ‘gedachtegoed van Pim’ vooral gelegen in de inhoudelijke thema’s die hij agendeerde: immigratie en integratie, Nederlandse identiteit, islamisering, de kloof tussen politiek en burgers, en tussen media en burgers? Die stelling is bijvoorbeeld vijf jaar geleden verdedigd door Wim Couwenberg in zijn terugblik op de Fortuyn-revolte, waarbij hij aantekende dat dit politiek programma, ondanks de demonisering die Fortuyn ten deel viel, na diens dood van links tot rechts is overgenomen. In zijn onlangs gepubliceerde boek 10 jaar zonder Pim plaatst Joost Eerdmans vraagtekens bij die stelling. Volgens hem zijn Fortuyns islamkritiek en kritiek op het gebrek aan openheid in de politiek – zie het schimmenspel rond de benoeming van de nieuwe vicepresident van de Raad van State – nog steeds taboe en heeft de gevestigde politiek zich ook weinig aangetrokken van Fortuyns kritiek op de schaalvergroting in onderwijs en gezondheidszorg. Daarbij komt, naar mijn mening, dat Fortuyn weliswaar een scherp criticus was van de ‘Puinhopen van Paars’, maar in zijn boeken Aan het Volk van Nederland (1992) en De overheid als ondernemer (1993), uiteindelijk uit hetzelfde neoliberale vaatje tapte als Paars.

Jos de Mul. De kunst van het vergeten. Schopenhauer en de repetitieve muziek. Pierre Bayle lezing, Faculteit der Wijsbegeerte, Erasmusuniversiteit, Rotterdam, 15 december 1989.

Jos de Mul. Schelling en het onvoltooide project van de Romantiek. Lezing in het kader van het Studium Generale programma Geschiedenis van de esthetica, Rotterdam 7 mei 1990; herhaald te Rotterdam op 29 april 1991.

Joa de Mul. History and pluralism. Plessner: postmodern philosopher avant la lettre? Referaat in het kader van het colloquium The Quest for man, Erasmus Universiteit, Rotterdam 21 mei 1990.

Jos de Mul. Is there a future for anthropocentrism? Referaat in het kader van het colloquium The Quest for man, Erasmus Universiteit, Rotterdam 23 mei 1990.

Jos de Mul. De harmonie? Gesprek met de schilder Olphaert den Otter in het kader van Spiraal, een cyclus dialogen over kunst en filosofie. Centrum Beeldende Kunst Rotterdam, Rotterdam, 12 maart 1991.

Jos de Mul. Dichter op de divan. Over het nut en nadeel van de psycholanalyse voor de kunst, lezing in het kader van de cyclus Kunst en Filosofie in de twintigste eeuw, Rotterdam, 20 november 1991.

Jos de Mul. Het einde van de kunst?, lezing in het kader van het Studium Generale programma Het Einde, Rotterdam, 28 oktober 1991; herhaald op een studiedag van de Rotterdamse Kunststichting, Rotterdam, 28 februari 1992.

Jos de Mul. Sloterdijk en de muziek, inleiding bij een door het Centrum voor Filosofie en Kunst georganiseerde lezing van Peter Sloterdijk, Museum Boymans-Van Beuningen, Rotterdam, 10 februari 1993.

Jos de Mul. Een stem uit de provincie, bijdrage aan het openbaar debat Hoe provinciaal is de westerse wijsbegeerte? (opponent: prof.dr.H. Kimmerle), Rotterdam 15 maart 1993.